Abstract
Faktore biotiko eta abiotikoek eragiten dute karbono organikoaren (Corg) metaketaren gainean itsas belar ekosistemetako. Posidonia sinuosa itsas belar zelaiak aztertu genituen ur sakonera desberdinetan hazten direnak, Corg iturri, stock eta metaketa tasen aldakortasuna ebaluatzeko. Azken 500 urteetan, P. sinuosa zelaiak banaketa goiko mugaren (2–4 m sakoneran) hurbilagoak, 3-4 aldiz handiagoak izan dira Corg stockak (bataz beste 6.3 kg Corg m−2) eta 3-4 aldiz handiagoak metaketa tasak (12.8 g Corg m−2 urte−1) sakonera handiko zelaiak baino (6–8 m sakoneran; 1.8 kg Corg m−2 eta 3.6 g Corg m−2 urte−1). Sakonera txikiko zelaietan, Corg stock gehienak itsas belar detritusetik eratorriak izan ziren (batez beste ), sakonera handiko zelaietan baino (batez beste ). Gainera, lur metaketa tasak eta sedimentu finaren edukia (< 0.125 mm) sakonera txikiko zelaietan (2.0 mm urte−1 eta %9, hurrenez hurren) bi aldiz handiagoak izan ziren sakonera handiko zelaietan baino (1.2 mm urte−1 eta %5, hurrenez hurren). Azken 500 urteetan metatutako Corg stock eta metaketa tasak sedimentu hutsetan (0.6 kg Corg m−2 eta 1.2 g Corg m−2 urte−1) 3-11 aldiz txikiagoak izan ziren P. sinuosa zelaietan baino, eta sedimentu finaren edukia (%1) eta itsas belar detritusaren ekarpena Corg pool-era () 8 eta 3 aldiz txikiagoak izan ziren, hurrenez hurren. Aurkitutako ereduek baieztatzen dute Corg biltegiratzea itsas belar lurretan faktore biologikoen (adibidez, zelaiaren produktibitatea, estaldura eta dentsitatea), kimikoen (adibidez, Corg stocken erreklitantzia) eta fisikoen (adibidez, hidrodinamika eta lur metaketa tasak) elkarreraginek eragiten dutela zelai barruan. Ondorioztatzen dugu beharrezkoa dela itsas belar karbono biltegiratzearen mundu mailako estimazioak hobetzea, habitat barruko aldakortasuna eragiten duten biogeokimika faktoreak kontuan hartuta.
