Abstract
Aínda que a investigación arqueolóxica suxire que a minería/metalurxia comezou xa no Calcolítico (3º milenio a.C.), a contaminación atmosférica por metais máis antiga no suroeste de Europa foi datada ata agora en ~ 3500–3200 anos cal. a.P. en arquivos paleoambientais. Unha minería/metalurxia de baixa intensidade e non extensiva e a falta de arquivos adecuadamente localizados poden ser responsables desta discrepancia. Analizamos a sección máis antiga (> 2100 anos cal. a.P.) dun rexistro de turba de La Molina (Asturias, España), unha turbeira situada na proximidade (35–100 km) de minas explotadas no Calcolítico/Idade do Bronce, co obxectivo de avaliar a evidencia desta minería/metalurxia primitiva. As análises incluíron a determinación de C como un proxy do contido de materia orgánica, elementos litoxénicos (Si, Al, Ti) como marcadores de materia mineral, e metais traza (Cr, Cu, Zn, Pb) e isótopos estables de Pb como trazadores da contaminación atmosférica por metais. Desde ~ 8000 ata ~ 4980 anos cal. a.P., a composición de Pb é similar á dos sedimentos subxacentes (Pb 15 ± 4 μg g−1; 206Pb/207Pb 1,204 ± 0,002). Un período sostido de baixos cocientes 206Pb/207Pb ocorreu desde ~ 4980 ata ~ 2470 anos cal. a.P., que pode dividirse en catro fases: Calcolítico (~ 4980–3700 anos cal. a.P.), os cocientes 206Pb/207Pb descenden a 1,175 e os cocientes Pb/Al aumentan; Idade do Bronce Temprana (~ 3700–3500 anos cal. a.P.), os cocientes 206Pb/207Pb aumentan a 1,192 e os cocientes metal/Al manteñense estables; Idade do Bronce Tardía (~ 3500–2800 anos cal. a.P.), os cocientes 206Pb/207Pb descenden aos seus valores máis baixos (1,167) mentres que Pb/Al e Zn/Al aumentan; e Idade do Ferro Temprana (~ 2800–2470 anos cal. a.P.), os cocientes 206Pb/207Pb aumentan a 1,186, a maioría dos cocientes metal/Al diminúen pero Zn/Al mostra un pico. Ao comezo da Idade do Ferro Tardía, os cocientes 206Pb/207Pb e os enriquecementos metálicos mostran un rápido retorno aos valores pre-antropoxénicos. Estes resultados proporcionan evidencia da contaminación atmosférica rexional/local por metais desencadeada polas fases máis antigas da minería/metalurxia na área, e reconcilian os rexistros paleoambientais e arqueolóxicos.
