Científicos descubren unha «ferramenta invisible» que perdura 14.000 anos e revela a memoria da saúde dos nosos solos
Un equipo internacional de investigadores identificou unha proteína do solo capaz de actuar como un «reloxo biolóxico» para reconstruír a saúde dos ecosistemas durante milenios. O estudo, publicado na revista científica Cadena, demostra que a proteína do solo relacionada coa glomalina (GRSP) presérvase en solos durante polo menos 14.000 anos, ofrecendo unha nova ferramenta económica e eficaz para reconstruír o impacto do clima e do ser humano na paisaxe.
Un achado sen precedentes en Galicia
A investigación centrouse en Monte Paradela (Pontevedra), unha zona rica en arte rupestre onde os científicos analizaron un perfil de solo de máis de dous metros de profundidade. Os resultados revelan que a glomalina (unha proteína producida por fungos que viven en simbiose coas raíces das plantas) é un indicador directo da saúde do hábitat.
Principais descubrimentos:
- Memoria MilenariaO estudo confirma, por primeira vez, que esta proteína mantense intacta en solos terrestres desde finais da última Idade do Xeo (hai 14.000 anos), resistindo a degradación natural.
- O Bosque como Símbolo de SaúdeOs niveis máis altos de glomalina coinciden con períodos de bosques maduros de carballos e bidueiros, o que indica ecosistemas estables e solos de alta calidade.
- A Pegada HumanaA investigación detectou caídas drásticas na proteína fai uns 3.000 anos, vinculadas á deforestación, ao uso de incendios e ao pastoreo, que degradaron a saúde do solo moito antes da era industrial.
- Eficiencia CientíficaAnalizar esta proteína é máis rápido e económico que os métodos tradicionais como o estudo do pole, permitindo unha avaliación directa das funcións vitais do solo.
Unha nova ferramenta para o futuro
«Mentres que outros indicadores nos din que plantas medraban no pasado, a glomalina cóntanos como de saudable era ese sistema», explica o Dr. Oscar Serrano
Este avance permite non só entender o pasado, senón tamén informar sobre a xestión e restauración de solos actuais fronte ao cambio climático.
O equipo de investigación, liderado pola Universidade Edith Cowan (Australia) e o Centro de Estudos Avanzados de Blanes, coa participación de institucións españolas como o CSIC e a Universidade Complutense de Madrid, destaca que este método podería aplicarse agora noutros contornos como turbeiras e sedimentos de lagos en todo o mundo.
Werner, A., López-Merino, L., Kaal, J., Ferro-Vázquez, C., & Serrano, O. (2026). Proteína do solo relacionada co glomalina en solos coluviais como un proxy para reconstruír cambios milenarios na paisaxe e na saúde do solo. CADEA, 273, 110392. https://doi.org/10.1016/j.catena.2026.110392



